ذهل ( zahl ) و ( zohl ) ا . ع . ذهل من الليل : ساعتى از شب . و جاء فلان بعد ذهل من الليل اى بعد هدء . و كذلك ذهل من الليل و بعد ذهل . ذهل ( zohl ) ا . ع . درختى كه آن را بشام نيز گويند . ذهلول ( zohlul ) ا . ع . اسب نجيب نيكو رفتار . ذهن ( zehn ) و ( zahan ) ا . ع . فهم و دانست و عقل و دريافت و ياد داشت قلب و زيركى و تيزى خاطر . ج : اذهان . ذهن ( zahn ) م . ع . ذهنى عنه ذهنا ( از باب نصر ) : فراموش گردانيد من را از آن و مشغول كرد . و نيز ذهن : غالب آمدن كسى را در تيزى خاطر و حفظ قلب . ذهن ( zehn ) ا . ع . شحم و چربى و پيه . و قوت و توانائى . ج . اذهان . ذهن ( zehn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ادراك و فرور و فرورد و فراست و عقل و دانست و هوش و دريافت و فهم . و زيركى . و باطن . و ذهن كشتى : بجا ماندن كشتى از جهة نبودن باد . و تيز ذهن : با هوش و تيز خاطر . ذهن نشين ( zehn - necin ) م ف . پ . در ياد ماندگى . و مرتكز در ذهن و در ياد . و مقدر و مضمر . ذهنى ( zehni ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يقين و بطور اطمينان . و مرتكز در ذهن . و در ياد ماندگى . ذهو ( zahv ) م . ع . ذها ذهوا ( از باب نصر ) : بزرگوار نمود خود را . و گردنكشى كرد . ذهوب ( zahub ) ا و ص . ع . نام زنى . و رونده و در گذرنده . ذهوب ( zohub ) ا . ع . ج . ذهب . ذهوب ( zohub ) م . ع . ذهب ذهابا و ذهوبا و مذهبا . مر . ذهاب . ذهول ( zohul ) م . ع . ذهل ذهلا و ذهولا . مر . ذهل . ذهول ( zohul ) ا . ع . غفلت و فراموشى . ذهولة ( zohulat ) ا . ع . بىخبرى و غفلت و بىپروائى و فراموشى . ذهيب ( zahib ) ص . ع . زراندود . ذهين ( zahin ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دانا و بافراست و هوشيار و زيرك . و توانا . ذى ( zi ) ع . مؤنث ذا يعنى اسم اشاره‌اى كه بدان بمؤنث اشاره كنند يعنى اين زن و نيز بمعنى ذو يعنى صاحب و مالك و خداوند . مر . ذو . و ذى بال : توانا و قادر و زبر دست و بزرگوار . و ذى الجلال : صاحب جاه و جلال . و ذى الحجة : ماه دوازدهم از سال تازيان . و ذى القعدة : ماه يازدهم از سال تازيان . و جاء من ذى نفسه : او بميل خود آمد . ذى ( zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دارا و خداوند و صاحب و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند ذى جاه يعنى صاحب جاه و رتبهء بلند . و ذى حق : داراى حق و محق و صاحب حق . و ذى روح : داراى روح و داراى حيوة حيوانى . و ذى شان : داراى لياقت و شرافت و مشهور ببزرگوارى و عظمت . و ذى قيمت : گران مايه و پربها . و ذى هوش : هوشيار و دانا و عاقل . ذيا ( zayy ) ا . ع . مصغر ذا درصورتىكه اسم اشاره باشد . ذياء ( zayy ' ) ع . اسم اشاره بمعنى اين و بدين طريق . ذئاب ( ze b ) ع . ج . ذئب . ذيابيطس ( zi bitos ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بيمارى دولاب . ذياج ( ziy j ) م . ع . ذايجه ذياجا : نديمى كرد او را . ذياد ( ziy d ) م . ع . ذاد ذودا و ذيادا . مر . ذود . ذئار ( ze r ) و ذيار ( ziy r ) ا . ع . سرگين خاك آميخته كه بر پستان ماده شتر مالند تا بچه از آن شير نمكد . مر . ذيرة . ذياك ( zayy ka ) ا . ع . مصغر ذاك . ذيال ( zayy l ) او ص . ع . فرس ذيال : اسب دراز دم . و نيز ذيال : مرد دراز بالاى دراز دامن خرامان بناز . و ذيال الذنب : حيوانى كه دمش بر زمين كشيده مىشود . و ابو ذيال : گاو نر . ذيالة ( zayy lat ) ا . ع . سوزن نخ شده . ذيالك ( zayy leka ) ا . ع . مصغر ذلك . ذيان ( zayy n ) ا . ع . مصغر ذا هرگاه اسم اشاره باشد . ذيائك ( zayy eka ) ا . ع . مصغر ذائك . ذيب ( zayb ) ا . ع . عيب . ذئب ( ze'b ) ذيب ( zib ) ا . ع . گرگ . و سگ وحشى . و خانهء خرد . ج : اذؤب و ذئاب و ذؤبان . و داء الذئب : گرسنگى . و اظفار الذئب : چند ستارهء خرد در پيش ذئبان . ذئبان ( ze'b n ) ا . ع . باقى مو و باقى پشم بر گردن و لب شتر . ذئبان ( ze'b ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو ستاره است ما بين عوائذ و فرقدان . ذيبان ( zib n ) ا . ع . باقى موى . يا پشم و موى بر گردن شتر و يا اسب . ذئبة ( ze'bat ) ا . ع . مؤنث ذئب كه گرگ ماده باشد . و موى پيشانى . و آزارى كه در گلوى شتر عارض شود . و گشادگى ميان دو پهلوى پالان و زين . و چيزى كه زير مقدم ملتقاى دو كوههء زين باشد و مىگزد فرود سر كتف ستور را .